Sociologie – Rijksuniversiteit Groningen

Wat is er specifiek aan sociologie in Groningen?
Sterk in beleid en onderzoek! In 1938 wordt aan de Rijksuniversiteit Groningen het eerste Sociologische Instituut van Nederland gevestigd. In de loop van tijd ontwikkelde Sociologie in Groningen zich tot een sterk onderzoeksgerichte (empirische) variant. Dit is nog steeds een van de sterke kanten van de Groninger Sociologie. De goede naam op het gebied van onderzoek en de toepassing van onderzoeksgegevens in beleid geldt ruim 65 jaar later nog steeds als een van de sterke kanten van de Groninger Sociologie. Met deze goede reputatie hoopt Sociologie in Groningen een waardevolle bijdrage te leveren aan het maatschappelijk debat dat al te vaak te zeer wordt gedomineerd door economische argumenten.

Opbouw van de opleiding
De bacheloropleiding omvat Kennis & Inzicht vakken, Methoden & Technieken vakken en Projecten. Kennis en inzichtvakken worden vaak gegeven in de vorm van een hoorcollege. Bij methoden en technieken en statistiekvakken volg hoorcollege, aangevuld met practica waarin je het geleerde kunt oefenen. In een project leer je datgene dat je aan kennis hebt verworven in de Kennis & Inzicht en Methoden & Technieken vakken toe te passen en ontwikkel je tegelijkertijd verschillende vaardigheden zoals samenwerken en afstemmen met medestudenten, adequaat rapporteren van onderzoeksmateriaal en bevindingen, de mondelinge toelichting en presentatie hiervan, werken onder tijdsdruk en onderzoeks- en adviesvaardigheden.

In de propedeuse, het eerste semester van het tweede jaar en het tweede semester van het derde jaar volg je een verplicht programma. In het bachelorprogramma zijn dus twee semesters beschikbaar voor vrije keuze van vakken. In het tweede semester van het tweede jaar kun je kiezen uit vijf veldspecialisaties en vier bijbehorende projecten. Deze specialisaties zijn Sociologie van de Criminaliteit en Veiligheid, Arbeidssociologie, Medische Sociologie, Onderwijssociologie en Behavioral Theories (dit vak heeft geen project).
In het eerste semester van het derde jaar is het mogelijk om ergens anders vakken (een minor) naar eigen keuze te volgen. Dat kan een minor binnen sociologie zijn, maar ook op een andere faculteit of opleiding in Groningen (bijvoorbeeld Wijsbegeerte, Rechtsgeleerdheid, Letteren), een andere universiteit in Nederland of een minor in het buitenland zijn.

Kennis en inzicht
Wat zijn de mechanismen die ten grondslag liggen aan het functioneren van de samenleving? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, maak je in het eerste jaar kennis met vier ordes: overheid, markt, organisaties en de primaire sociale orde. Samen vormen zij het OMOP-model. Dit model staat centraal bij sociologie in Groningen. In Groningen wordt bestudeerd hoe deze vier ordes elkaars gedrag beïnvloeden. De overheid stelt regels (wetten) op, de markt bepaalt de stand van onze economie, allerlei organisaties ordenen groepen mensen en de primaire orde bestaat uit onderlinge relaties tussen mensen in een maatschappij. Dit model helpt het functioneren van de samenleving te begrijpen. Elke Groningse sociologiestudent kent dit OMOP-model, maar Groningen is de enige sociologieopleiding in Nederland die zich hier op richt.

Methoden en technieken
Een belangrijk onderdeel van sociologie is onderzoek. Hiervoor zijn methoden en technieken nodig, die terugkomen in de vakken statistiek en methodologie. Statistiekvakken zijn gericht op het verwerken van onderzoeksdata. Methodologie gaat over de kennis en vaardigheden die nodig zijn om op wetenschappelijk niveau meer kennis te verwerven. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de empirische cyclus (probleem-theorie-onderzoek), die is gebaseerd op de eigen waarneming. Je krijgt onder meer inzicht in methoden van onderzoek, wetenschapsfilosofie en de toepassing van theorieën in de praktijk.

Projecten
Projecten staan centraal tijdens de studie sociologie. Elk semester heeft zijn eigen project. Soms doe je een onderzoek alleen, soms werk je samen in een groep. Onderwerpen voor het eerste jaar zijn ‘Tussen geld en geluk’ en ‘De Gemeente en haar Burgers’. Door middel van het zoeken van teksten, het doen van interviews en literatuuronderzoek, ben je heel concreet bezig met de sociologie van de dag. De projecten zijn gericht op het oefenen en toepassen van verworven kennis en het vergroten van de vaardigheden. In het vierde en vijfde semester worden in de projecten opdrachten uitgevoerd voor externe instanties, zoals de gemeente Groningen of een adviesbureau.